صنعت داروسازی همواره تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل علمی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قرار دارد و شناخت روندهای پیش‌رو می‌تواند نقش مهمی در تصمیم‌گیری بهتر و حکمرانی مؤثرتر در این حوزه داشته باشد. پنل «چشم‌انداز دارو در افق پنج‌ساله» با هدف بررسی مسیر پیش‌روی نظام دارویی کشور و تحلیل عوامل اثرگذار بر آینده این صنعت، در ایران‌فارما برگزار شد.
گزارش تخصصی پنل «چشم‌انداز دارو در افق پنج‌ساله»
ترسیم آینده صنعت دارو در سایه عدم‌قطعیت‌ها
بررسی مسیر پنج‌سال آینده نظام دارویی کشور؛ از رگولاتوری تا زنجیره تأمین
ضرورت ترسیم آینده صنعت دارو
پیام اصلی این پنل آن بود که با مطالعه الگوهای تکرارشونده در دوره‌های گذشته، می‌توان مسیر و چشم‌انداز پنج‌سال آینده صنعت دارو را از ابعاد مختلف با دقت قابل قبولی تحلیل و ترسیم کرد. با این حال، یکی از چالش‌های اصلی در این مسیر، وجود عدم‌قطعیت‌های متعدد در حوزه‌های مختلف است؛ از تغییرات سیاسی و اقتصادی گرفته تا تحولات فناوری و تغییر در ساختار بازیگران زنجیره تأمین. بنابراین، شناخت عوامل اثرگذار و تعیین میزان نقش هر یک از این مؤلفه‌ها، می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر و حکمرانی بهتر در نظام دارویی کشور کمک کند.
تغییر رویکرد در نظام رگولاتوری
یکی از محورهای مهم مطرح‌شده در این پنل، ضرورت تغییر رویکرد در نظام رگولاتوری کشور بود. بر اساس مباحث مطرح‌شده، رگولاتوری باید بخشی از تمرکز و منابع خود را از نظارت‌های اولیه در ابتدای فرآیند تولید دارو، به سمت نظارت مؤثرتر پس از عرضه دارو در بازار و پایش مستمر عملکرد محصولات معطوف کند. همچنین تأکید شد که نظام دارویی کشور در شرایط جدید، علاوه بر اهدافی مانند دسترسی (Access) و کیفیت (Quality)، باید مفهوم تاب‌آوری (Resilience) را نیز به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی خود مورد توجه قرار دهد.
نقش شرایط سیاسی و ژئوپلیتیکی در آینده دارو
در این نشست، شرایط سیاسی و ژئوپلیتیکی جهان و منطقه به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر آینده پنج‌ساله صنعت داروی ایران مورد توجه قرار گرفت.تحولات بین‌المللی می‌تواند بر زنجیره تأمین، دسترسی به فناوری‌ها، تأمین مواد اولیه و همکاری‌های تجاری اثرگذار باشد؛ از این رو، افزایش تاب‌آوری نظام دارویی و آمادگی برای مواجهه با سناریوهای مختلف، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
تغییر ساختار بازیگران زنجیره تأمین
یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در این پنل، تغییر ساختار بازیگران فعال در زنجیره تأمین دارو بود. بر اساس بررسی روندها و داده‌های موجود، انتظار می‌رود تأمین‌کنندگان و توزیع‌کنندگان بزرگ بازار در سال‌های آینده نقش پررنگ‌تری پیدا کنند و بازیگران کوچک‌تر برای حفظ جایگاه خود، نیازمند افزایش توانمندی، تخصص و ایجاد مزیت رقابتی باشند.
فرصت‌های پیش‌رو در فناوری‌های نوین سلامت
در بخش دیگری از پنل، به اهمیت فناوری‌های جدید در حوزه سلامت، به‌ویژه درمان‌های پیشرفته مانند ژن‌تراپی و سل‌تراپی اشاره شد. استفاده از تجربیات جهانی و برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند تهدیدهای احتمالی ناشی از ورود این فناوری‌ها را به فرصت‌هایی برای توسعه علمی و صنعتی کشور تبدیل کند و زمینه نقش‌آفرینی ایران به عنوان یک هاب منطقه‌ای در حوزه سلامت را فراهم سازد.
جمع‌بندی
در پایان این پنل تأکید شد که تحقق حکمرانی مطلوب در نظام دارویی ایران طی پنج سال آینده، نیازمند ایجاد هم‌افزایی میان تمامی بخش‌های این حوزه و تبدیل نگاه‌های تخصصی و درون‌بخشی به یک چشم‌انداز یکپارچه و فرابخشی است.
آینده صنعت دارو بیش از هر زمان دیگری با مفهوم عدم‌قطعیت همراه است؛ بنابراین، آمادگی برای تغییر، تقویت تاب‌آوری زنجیره تأمین، توسعه همکاری میان بخش‌های مختلف و تصمیم‌گیری مبتنی بر شناخت دقیق روندها، از مهم‌ترین الزامات حرکت نظام دارویی کشور در مسیر آینده خواهد بود.
