نظام ژنریک در هیچ جای دنیا به معنای اینکه نامهای برند را حذف کنند، نیست.
نظام ژنریک در هیچ جای دنیا به معنای ممنوعیت دسترسی به داروهای برند اصلی و جلوگیری از واردات داروهای برند اصلی نیست.
نظام ژنریک در هیچ جای دنیا به این معنا که پزشک را مجبور کنند، فقط با اسم INN تجویز کند، نیست.
نظام ژنریک در هیچ جای دنیا به این معنا که بیمار را مجبور کنند، حتما یک نوع خاصی از دارو را دریافت کند، نیست.
به طور کلی نظام ژنریک از جنس اجبار نیست، از جنس پروموشن است.
نظام ژنریک به معنای ارزانترین اما با هر کیفیتی هم نیست.
افرادی که دانش ندارند اما حرف میزنند، دقیقا برداشتشان از نظام ژنریک همه موارد فوق است و سالهاست که این حرفها را تکرار میکنند.
نظام ژنریک حتما به موضوع ژنریکهایی که کیفیت آنها تضمین شده است، توجه و آن را ترغیب میکند. کشورها باید به گونهای سیاستگذاری کنند که ژنریکها زودتر وارد بازار شوند چون شرکتهای برندساز با پتنت و تمدید پتنت سعی میکنند انحصار خود را حفظ و کاری کنند که ژنریکهای باکیفیت زود وارد بازار نشوند. ورود ژنریکهای باکیفیت به بازار باعث ایجاد رقابت در بازار، مقرون به صرفهتر شدن قیمت داروها و افزایش دسترسی به داروها میشود. نظام ژنریک اصلا تاکید نمیکند که یک سیاست را اجرا کنید بلکه از همه ابزارهای لازم برای کمک به این هدف که ژنریکهای باکیفیت بیشتر استفاده شوند، استفاده کنید.
ایران از نظر من یک کشور کاملا ژنریک است. در ایران پتنت نداریم و اگر امروز یک دارو تائیدیه FDA را میگیرد، خیلی زود در ایران تولید و وارد بازار میشود که خیلی هم خوب است.
در بازار دارویی ایران، سه درصد از داروها (SKU) صرفا وارداتی هستند و نمونه تولید داخل ندارند. ۵۵ درصد هم کاملا تولید داخل هستند و اصلا نمونه وارداتی برای آنها وجود ندارد. ۷۵ درصد SKUهای وارداتی در کشور، ژنریک هستند و فقط ۲۵ درصد برند اصلی هستند. بنابراین بازار داروی ایران از هر نظر کاملا ژنریک است.
خانم نازیلا یوسفی گفت که در اکثر کشورها، نسخهنویسی به صورت INN انجام میشود و پزشک اگر برند بنویسد، باید درباره آن توضیح دهد. من در هنگام سخنرانی ایشان از چتجیپیتی در این زمینه سوال کردم و متوجه شدم مطلبی که ایشان گفتند درست نیست. شاید یکی، دو کشور باشند که نسخهنویسی براساس INN را اجباری کرده باشند اما خجالت میکشم که اسم این کشورها را بگویم!
در اکثر کشورهای دنیا با وجود پروموت کردن اینکه پزشک INN بنویسد و در پلتفرمهای نسخهنویسی نیز ابتدا INN به نمایش در میآید اما پزشک حق این را دارد که برند اصلی یا برند ژنریک را بنویسد و اصلا اجباری در این زمینه وجود ندارد.
اگر ضابطه نامگذاری داروها مشکل دارد، تقصیر صنعت، بخش خصوصی، داروخانهها و شرکتها نیست.
در فرایند نسخهپیچی در داروخانهها، یکی از سیاستها این است که اجازه بدهیم داروساز بتواند دارو را در داروخانه از برند به ژنریک یا برعکس یا از برند ژنریک به ژنریک یا برعکس تغییر دهد. البته به این سیاست، ایراداتی هم وارد است.
آیا مطمئن هستید تمام داروهای ژنریکی که در بازار ایران تولید میشوند، با کیفیت یکسان تولید میشوند؟ در کشوری که ۸۰ درصد خطوط دارویی جیامپی سازمان غذا و دارو را هم ندارند، به نظر من پاسخ به این سوال منفی است.
سیاستهای بیمهای باید در جهتی باشند که ژنریکها بیشتر استفاده شوند. بیمه، ارزانترین ژنریک را پوشش میدهد و برای خرید سایر داروها باید مابهالتفاوت پرداخت شود.
سیاست ژنریک به این معنی که همه ژنریکها قیمت یکسان داشته باشند هم در هیچ جای دنیا نیست. این موضوع مَندرآوری است که میخواهیم در ایران اجرا کنیم و فکر میکنیم از همه جای دنیا بهتر هستیم. ژنریکها میتوانند قیمتهای مختلف داشته باشند اما بیمه کف آن را پوشش میدهد.
ما یکی از ژنریکترین سیاستهای دارویی دنیا را داریم.
سیاست برند ژنریک در کشور ما به ارتقای جایگاه ژنریکها و استفاده از آنها کمک کرده است.
زمانی به داروهای ایرانی میگفتند گچ اما الان دیگر نمیگویند یا حداقل در مورد همه شرکتها نمیگویند. بیمار به داروخانه میگوید و مثلا متفورمین یا آتورواستاتین فلان شرکت را میخواهند. این سیاست به بهبود دیدگاهها نسبت به داروی ایران کمک کرده است.
در مورد خیلی از داروهای نوآورانهای که در بازار ایران هستند، دیگر کسی به دنبال برند نیست و فکر نمیکنند که باید به دنبال برند خارجی و وارداتی باشند.
ما باید اتفاقا جایگاه داروهای برند ژنریک را تقویت کنیم، نه اینکه خودزنی کنیم.
اینکه گفته شود اگر فقط اسم ژنریک روی جعبه داروها درج شود، هزینههای دارویی کم میشود، اصلا اینطور نیست. بسیاری از داروهای جدید که اصلا تحت پوشش بیمه نیستند. در مورد داروهای قدیمیتر هم بیمه کف قیمت را پوشش میدهد..
اگر پزشکان را مجبور کنید که INN نسخه کنند، از کجا معلوم که داروخانه به آن عمل کند و برند خاصی را به بیمار ندهد؟ این موضوع میتواند خیلی راحت رخ دهد، یعنی INN نوشته شود اما در نهایت برند ژنریک یا حتی برند اصلی به بیمار داده شود.
باید برای بیماران حق انتخاب قائل باشیم و نگاه از بالا به پایین به آنها نداشته باشیم. نمیتوانیم حق بیماران را در نظر نگیریم.
قیمت بالاتر داروهای برند ژنریک به دلیل اسم خوشگل روی جعبه نیست. قیمت ۱۰ تا ۲۵ درصد بالاتر برند ژنریکها به دلیل دو موضوع است: داشتن جیامپی و داشتن دیتای بیواکی والانسی که البته همین قیمت بالاتر را هم نمیدهند.
سیاستهای کیفی مهم است و باید طوری سیاستگذاری کنیم که شرکتها با هم بر سر کیفیت بالاتر رقابت کنند.
