نمایشگاه سلامت عراق؛ فرصتی برای توسعه صادرات دارو و تجهیزات پزشکی

به گزارش خبرنگار فانا، عبدالامیر ربیهاوی مدیرکل دفتر غرب آسیا سازمان توسعه تجارت ایران در نشستی خبری با اشاره به اینکه عراق شریک تجاری دوم ایران است و دو کشور ۱۲ مرز زمینی و یک مرز دریایی با یکدیگر دارند، توضیح داد: ایران و عراق ۱۴۵۸ کیلومتر مرز زمینی و ۵ استان ایران با ۷ استان عراق همسایه هستند.

وی افزود: زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی عراق در دوران جنگ از بین رفته و این، فرصتی برای حضور شرکت‌های ایرانی در بازار عراق محسوب می‌شود. عراق دستکم تا ۲۰۴۰ می‌تواند بازار مناسبی برای ایران باشد اما اگر برنامه‌ریزی صادراتی نداشته باشیم، رقبای ما به سادگی وارد بازار عراق می‌شوند و جای ما را می‌گیرند. ترکیه، چین، امارات متحده عربی، مصر، عربستان و اردن رقبای ما در بازار عراق هستند.

صادرات ۱۷۲ میلیون دلاری دارو و تجهیزات پزشکی به عراق

به گفته وی ایران تا ۲۰۲۱ سهم ۱۲ درصدی در بازار عراق داشت اما احتمالا این رقم در حال حاضر به کمتر از ۱۰ درصد کاهش است.

ربیهاوی توضیح داد: ایران در ۱۴۰۳ در مجموع حدود ۱۷۲ میلیون دلار دارو و تجهیزات پزشکی صادر کرد و عراق با حدود ۳۴ میلیون دلار و سهم حدود ۲۰ درصدی، رتبه اول بازارهای صادراتی ایران را در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی به خود اختصاص داد. عراق از ۲۰۲۲ حمایت از ایجاد زیرساخت‌های تولید داخلی را اجرایی کرد اما در حال حاضر همچنان سالانه بیش از یک میلیارد دلار واردات دارو و تجهیزات پزشکی دارد. چند کارخانه داروسازی از جمله کارخانه داروسازی سامرا در عراق راه‌اندازی شده‌اند، هرچند عمدتا داروهای پُرمصرف و ساده را تولید می‌کنند.

همه شرکت‌های ایرانی باید سیناژن شوند

وی با اشاره به اینکه عراق در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی از استانداردهای آمریکایی و اروپایی استفاده می‌کند، عنوان کرد: برخی شرکت‌های ایرانی مانند سیناژن در زمینه ثبت دارو در عراق موفق عمل کرده‌اند و داروهایشان وارد فهرست دارویی این کشور شده‌اند. به نظر من همه شرکت‌های ایرانی باید سیناژن شوند. وزیر بهداشت عراق وقتی به نمایشگاه می‌آید، اول می‌گوید می‌خواهم بروم‌ غرفه شرکت سیناژن را در بین شرکت‌های ایرانی ببینم چون این شرکت در بازاریابی قوی عمل کرده و حضور مستمری در بازار این کشور دارد. از سوی دیگر تفاوت قیمتی دارو در ایران با عراق بسیار زیاد است و به عنوان مثال، اگر دارویی در ایران ۱۰ هزار تومان قیمت داشته باشد، قیمت آن در عراق ۱۰ برابر بیشتر است. به همین دلیل تجارت قاچاق دارو از ایران به عراق هم زیاد انجام می‌شود و هر زائری که از عراق به ایران می‌آید، داروهای زیادی را با خودش به عراق می‌برد و از تفاوت قیمتی موجود استفاده می‌کند.

بیمارستان بصره، ۲۰۰۰ تخت به ایران سفارش داد

مدیرکل دفتر غرب آسیا سازمان توسعه تجارت ایران با بیان اینکه در حوزه تجهیزات مصرفی پزشکی و تجهیزات پزشکی نیز واحدهای تولیدی مختلفی در عراق راه‌اندازی شده‌اند، گفت: با این حال، تقاضای عراق در این حوزه بسیار بالاست و همچنان فرصت‌های تجارت برای ایران در این حوزه وجود دارد. به عنوان مثال اخیرا مثلا یک بیمارستان در بصره، ۲۰۰۰ تخت بیمارستانی به ایران سفارش داد. عراق با وجود قانون حمایت از تولید داخل و مشوق‌های زیادی که برای تولید در نظر گرفته است، فعلا هیچ ممنوعیتی را روی واردات تجهیزات پزشکی و مصرفی اعمال نکرده است.

فرصت هم برای صادرات هم برای سرمایه‌گذاری مشترک

او با اشاره به اینکه در حوزه بسته‌بندی دارویی مانند شیشه‌های دارویی نیز فرصت زیادی برای صادرات شرکت‌های ایران به بازار عراق وجود دارد، خاطرنشان کرد: به طور کلی در بازار عراق هم فرصت‌های زیادی برای صادرات و هم فرصت‌های زیادی برای سرمایه‌گذاری‌های مشترک در حوزه‌های دارو و تجهیزات پزشکی وجود دارند. به عنوان مثال، بیمارستان‌های نجف، بصره یا حتی بغداد آماده همکاری با شرکت‌های ایرانی هستند. جالب است بدانید که اتاق‌های عمل برخی از بیمارستان‌ها در عراق، توسط یک شرکت ایرانی تجهیز شده‌اند.

ربیهاوی با اشاره به اینکه قیمت برای طرف عراق موضوع مهمی است، توضیح داد: بازاریابی در عراق واقعا سخت شده و رقبای زیادی در بازار این کشور داریم. زمانی رتبه سوم را در بازار عراق داشتیم اما به تدریج در حال تنزل به رتبه چهارم هستیم و ترکیه و امارات در حال گرفتن جای ما هستند. پاویون ایران در نمایشگاه سلامت عراق باید حتما مورد توجه شرکت‌های ایران قرار بگیرد. در نمایشگاه نجف در ۲۰۲۱، ایران حضوری درخشان داشت. وزیر بهداشت عراق و برخی اوقات حتی نخست‌وزیر این کشور از نمایشگاه سلامت عراق بازدید می‌کنند و توصیه می‌کنم که شرکت‌های ایرانی با ارائه کاتالوگ‌هایی به زبان‌های عربی و انگلیسی و معرفی اطلاعات به‌روز خود، از فرصت حضور در این نمایشگاه استفاده کنند.

ثبت دارو در عراق سخت است اما غیرممکن نیست

به گفته وی ایران در ۱۴۰۳ حدود ۳۵۰۰ قلم کالا به ارزش بالغ بر ۱۲ میلیارد دلار به عراق صادرات داشت.

مدیرکل دفتر غرب آسیا سازمان توسعه تجارت ایران گفت: بازرگان عراقی برای واردات از سایر کشورها از بانک مرکزی این کشور ارز ۱۳۲۰ دیناری می‌گیرند اما برای واردات از ایران این هزینه ۱۰ تا ۱۵ درصد بیشتر است. غیر از این موضوع، هیچ مانع دیگری بر سر راه تجارت بین ایران و عراق وجود ندارد.

وی با بیان اینکه ثبت دارو در عراق سخت است اما غیرممکن نیست، درباره نگرانی برخی شرکت‌های ایرانی در خصوص نحوه انتقال ارز حاصل از صادرات به عراق نیز گفت: بانک‌های ملی و اقتصاد نوین در عراق کارگزاری دارند و کارهای مربوط به نقل و انتقال ارز را انجام می‌دهند و مشکلی از نظر نقل و انتقال ارز حاصل از صادرات وجود ندارد.

حضور شش شرکت ایرانی در دوره قبلی نمایشگاه سلامت عراق

محمدرضا کریم‌زاده رایزن بازرگانی ایران در عراق هم در این نشست با اشاره به اینکه در دوره قبلی نمایشگاه سلامت عراق، فقط شش شرکت ایرانی حضور داشتند و پاویونی هم تحت عنوان پایون ایران در این نمایشگاه وجود نداشت، عنوان کرد: دولت عراق برنامه پنج ساله در حوزه سلامت دارد. این برنامه فقط در حوزه‌های دارو و تجهیزات پزشکی نیست و به عنوان مثال این کشور در حوزه فناوری اطلاعات سلامت نیز به دنبال توسعه است.

شرکت‌های ایرانی آشنایی کافی از بازار عراق ندارند

داود گودرزی دبیر میز عراق در سازمان توسعه تجارت ایران هم در این نشست توضیح داد: با وجود فرصت‌های بزرگ، نمی‌دانم چرا در چند سال اخیر استقبال شرکت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی از بازار عراق کم بوده است. متاسفانه شرکت‌های ایرانی آشنایی کافی از بازار عراق ندارند و تصورشان از عراق این است که صرفا عده‌ای تاجر به ایران می‌آیند و کالاهایی را می‌خرند و با خود می‌برند.

وی افزود: مقام‌های عراقی بارها آمادگی خود را برای حضور شرکت‌های ایرانی در این کشور اعلام کرده‌اند اما متاسفانه شرکت‌های ایرانی آنطور که باید و شاید، استقبال نکردند. سال قبل فقط شش شرکت ایرانی در نمایشگاه سلامت عراق حضور داشتند که اصلا آمار خوبی نیست.

شرکتی که با بروشور فارسی به نمایشگاه آمد!

وی تاکید کرد: شرکت‌های ایرانی باید با شناخت دقیق از فرهنگ عراقی‌ها و نیازهای آنها در نمایشگاه سلامت عراق حضور یابند، وگرنه به نتیجه نمی‌رسند. قبل از نمایشگاه حتما دیدارهای B2B بین شرکت‌های ایرانی و طرف‌های عراقی برگزار شود. متاسفانه بعضا شاهد بودیم که در دوره‌های قبلی، شرکتی با بروشورهایی به زبان فارسی به نمایشگاه و جلسات B2B آمده بود! برخی هم دیرتر از همه به نمایشگاه آمدند و زودتر از همه رفتند تا به کارهای خودشان از جمله زیارت برسند! شرکت‌ها حتما با بروشورهای عربی و انگلیسی به نمایشگاه سلامت عراق بیایند. همچنین با گرفتن شریک عراقی می‌توانید بخشی از هزینه‌های ثبت محصولات خود در بازار عراق را به شریک عراقی خود منتقل کنید.

خدمات پس از فروش؛ کلید ورود شرکت‌های تجهیزات پزشکی به بازار عراق

گودرزی خاطرنشان کرد: توصیه من این است که شرکت‌های ایرانی روی موضوع خدمات پس از فروش تاکید کنند چون شرکت‌های چینی، هندی‌ و ترک‌ در این زمینه ضعیف هستند و اگر شرکت‌های ایرانی بتوانند در زمینه خدمات پس از فروش تجهیزات پزشکی تضمین‌های لازم را بدهند، از رقبای خود جلو می‌افتند.

دبیر میز عراق در سازمان توسعه تجارت ایران اعلام کرد: اخیرا نامه‌ای از طرف عراق به دست ما رسید که در آن برای ایجاد ۱۰ هزار تخت بیمارستانی در این کشور از ما خواسته شده بود که شرکت‌های ایرانی توانمند را به آنها معرفی کنیم تا در مناقصه شرکت کنند.

به گفته وی در بازار عراق تبلیغات اهمیت زیادی دارد چون بازاری رقابتی است و باید در رقابت با شرکت‌های خارجی دیگر برای تبلیغات هزینه کرد.